Wielkie Księstwo Moskiewskie


Wielkie księstwo Moskiewskie (potocznie Moskwa) było państwem ruskim istniejącym w latach 1328-1547. wielkie Księstwo moskiewskie było kontynuacją księstwa Moskiewskiego, które w 1328 r. zostało podniesione do rangi Wielkiego Księstwa w wyniku unii personalnej. Wielkiego Księstwa Włodzimierskiego i Księstwa Moskiewskiego oraz przeniesienia stolicy wielkiego księstwa z Włodzimierza do Moskwy. W czasach Jagiellonów to właśnie istnienie Wielkiego księstwa Moskiewskiego przyczyniło się do ściślejszej unii polsko – litewskiej. Szczególnie interesy Litwy były zagrożone przez państwo Moskiewskie. Związane to było ze skupianiem w ręku Moskwy tych wszystkich ziem, które kulturalnie, językowo i politycznie związane były z dawną Rusią. Jednocześnie coraz większy wzrost sił militarnych carów moskiewskich szedł w parze z osłabieniem wojskowym Litwy. Na Litwie miał bowiem miejsce zanik drobnego rycerstwa, które bądź przechodziło w szeregi szlachty, bądź spadało do warstwy chłopów.

 

 

1500

 

Miała miejsce bitwa pod Wiedroszą koło Smoleńska. W jej wyniku wojska litewskie Konstantego Ostrogskiego zostały pokonane przez siły Moskwy.

 

 

Nowy metropolita kijowski Józef, mianowany przez Aleksandra Jagiellończyka rozpoczął agitację za wprowadzeniem na terenie Wielkiego Księstwa postanowień Unii Florenckiej. Unia Florencka była unią kościołów katolickiego i prawosławnego z 1493 r., formalnie kończącą rozłam kościołów. W praktyce jednakże Unia okazała się dziełem nietrwałym. Próba wprowadzenia jej przez metropolitę Józefa stały sie dogodnym pretekstem dla Iwana III do kolejnej interwencji w wewnętrzne sprawy Litwy. Wiosną 1500 r. rozpoczęła się otwarta wojna. Aleksander Jagiellończyk od samego początku wojny pozyskiwał sojuszników do walki z Moskwą. Jednakże śmierć Jana Olbrachta w czerwcu 1501 r. i starania o koronę polską całkowicie pochłonęły uwagę Aleksandra.

  

1503

 

Został podpisany przez Litwę rozejm z Moskwą na 6 lat. Rozejm został zaprzysiężony przez wielkiego księcia moskiewskiego Iwana III. Zgodnie z rozejmem Litwa utraciła ziemię czernihowską i smoleńską.

 

 

W okresie od czerwca 1502 r. do października 1503 r. Aleksander Jagiellończyk przebywał na Litwie. Chciał dopilnować interesów litewskich w toczącej się wojnie z Moskwą. Rządy w Rzeczypospolitej przechwyciła wówczas grupa oligarchów z Krzesławem z Kurozwęk i Spytkiem z Jarosławia na czele. Jednocześnie działania wojenne potoczyły się na niekorzyść Litwy. Ziemie czernihowsko – siewierskie powróciły do Moskwy. Nie pomogły również dyplomatyczne interwencje poselstw polsko – węgierskich w Moskwie. Ostatecznie 28 marca 1503 r. podpisano warunki sześcioletniego rozejmu. W jego wyniku Litwa utraciła ok. 1/3 swoich ziem ruskich. Na linii bezpośredniego zagrożenia znalazł y się Kijów i Smoleńsk.

  

1507-1508

 

Posłowie polscy zostali wysłani przez króla Zygmunta I do  wielkiego księcia moskiewskiego Wasyla III. Żądali oni zwrotu przez Moskwę ziem zagarniętych przez ojca Wasyla – Iwana III. Szczególnie domagano się zwrotu Siewierszczyzny. W wyniku poselstwa Moskwa rozpoczęła wojnę.

  

1508

 

Podpisany został w Moskwie pokój wieczysty. Pokój zatwierdził dotychczasowe zmiany terytorialne.