Polityka wewnętrzna, ustawodawstwo i centralizacja państwa


1351

A2020005 

W czasie wyprawy polsko – węgierskiej na Ruś w 1351 r. zginął książę płocki Bolesław III. Reakcja Kazimierza Wielkiego była natychmiastowa, zajął on księstwo płockie i przyłączył do Korony. Dodać należy, iż księstwo płockie było lennem czeskim. Bardzo szybko Kazimierz rozpoczął budowę murów miejskich w Płocku, na co przeznaczył sporą sumę. W 1356 r. odbył się zjazd polsko czeski w Pradze. Odnowiono został sojusz Kazimierza Wielkiego z Karolem IV Luksemburskim. Na jego mocy władca Polski zrzekł się praw do księstwa świdnicko – jaworskiego. Ponadto Kazimierz zrzekł się również na rzecz Czech Kluczborka i Byczyny. Cesarz Karol IV Luksemburski zrzekł się natomiast zwierzchnictwa lennego nad Mazowszem płockim.

 

 

1352

A2020010 

Szlachta wielkopolska zawiązała konfederację pod wodzą wojewody poznańskiego Macieja Borkowica. Był to bunt przeciwko nadmiernej polityce centralistycznej Kazimierza Wielkiego. Polityka centralistyczna Kazimierza Wielkiego zmierzała do podporządkowania urzędów dzielnicowych urzędom centralnym. Urzędy centralne w Polsce wykształciły się wskutek rozszerzenia kompetencji urzędów nadwornych ziemi krakowskiej na cały obszar państwa. Urzędy centralne dzielono na nadworne i koronne. Do najważniejszych należał urząd podskarbiego koronnego, zarządzającego skarbem państwa. Wśród urzędów lokalnych wyodrębniano urzędy  ziemskie dygnitarskie. Były nimi: urząd kasztelana, wojewody, podkomorzego i sędziego ziemskiego. Do pozostałych urzędów ziemskich o charakterze honorowym zaliczano: stolnika, podstolego, cześnika, podczaszego, łowczego i miecznika.

 

 

1353

A2020015 

Ziemia łęczycka i dobrzyńska wcielona została do Polski, po wymarciu tamtejszych Piastów.

 

 

1355

A2020020 

27 XII 1355 r. książę mazowiecki Siemowit III złożył w Kaliszu hołd lenny Kazimierzowi Wielkiemu z całego Mazowsza. Polski monarcha zwolnił jednocześnie księcia na wypadek swej bezpotomnej śmierci od zwierzchnictwa lennego Andegawenów.

 

 

1356

 A2020025

Na zjeździe w Pradze, król czeski Karol IV zrzeka się zwierzchnictwa lennego nad Mazowszem płockim.

 

 

1356

 A2020030

Kazimierz Wielki ustanowił sąd wyższy prawa niemieckiego na zamku krakowskim. Miało to przeciwdziałać odwoływaniu się miast polskich do sądu w Magdeburgu. Sąd wyższy prawa niemieckiego na zamku królewskim był wyższą instancją sadowniczą dla sądów miejskich i wiejskich z dóbr królewskich w Małopolsce. Instancja odwoławcza dla tego sądu był sąd 6 miast ( po dwóch sędziów z Krakowa, Olkusza, Bochni, Kazimierza, Wieliczki, Nowego Sącza).

 

 

1357

A2020035 

Kazimierz Wielki wydał statuty dla Wielkopolski, a następnie dla Małopolski. Stanowiły one podstawę prawną dla monarchii stanowej. Osobno dla Wielkopolski spisane zostały „statuty piotrkowskie”, natomiast dla Małopolski „statuty wiślickie”. Zawierały one przepisy dotyczące prawa cywilnego, karnego i procesowego. Statuty opierały się na obowiązującym wówczas prawie zwyczajowym. Statuty stworzyły podstawę prawną do powstanie w państwie polskim monarchii stanowej. W monarchii tego typu, znanej wcześniej w krajach Europy Zachodniej, społeczeństwo podzielone było na stany. Każdy stan miał własne prawa i przywileje. Poza stanem duchownym, pozostałe stany miały charakter zamknięty i dziedziczny.