Relacje z Zakonem Krzyżackim za Kazimierza Wielkiego


1335

 

Odbył się zjazd w Wyszehradzie. Na zjeździe podjęta została kwestia polsko – krzyżacka. Pomorze Gdańskie miało pozostać przy Zakonie Krzyżackim.

 

1338

 

Wznowiony został proces polsko - krzyżacki. Papież Benedykt XII zdecydował rozpatrzeć po raz kolejny spór polsko - krzyżacki. W tym celu powołał specjalny trybunał, w którym zasiadł między innymi legat papieski.

  

1339

 

Odbył się Proces polsko – krzyżacki w Warszawie. Wyrok korzystny dla Kazimierza Wielkiego. Wyrok nakazywał zwrot Polsce Kujaw, Pomorza Gdańskiego i ziemi chełmińskiej. Krzyżacy mieli ponadto zapłacić wysokie odszkodowanie, jednak w praktyce nie zastosowali się do żadnego z punktu wyroku.

W 1339 r. w Warszawie doszło do przesłuchania licznych świadków, przedstawicieli społeczeństwa, w tym: duchownych, urzędników, rycerzy i mieszczan. Wszyscy oni podczas przesłuchania ukazali powszechnie tkwiące w świadomości polskiej przekonanie o tożsamości politycznej Korony z Pomorzem Gdańskim. Akta procesu stanowią, iż Polacy posiadali w wysokim stopniu świadomość narodową i rozumieli oni sprawy dotyczące całego kraju. Akta te stanowią również o dobrym przygotowaniu prawniczym strony polskiej. Sędziami w tym procesie byli: legat papieski Galhard de Carceribus i Piotr kanonik z le Puy. Wyrok nakazywał zwrot Polsce Kujaw, Pomorza Gdańskiego i ziemi chełmińskiej. Krzyżacy mieli ponadto zapłacić wysokie odszkodowanie, jednak w praktyce nie zastosowali się do żadnego z punktu wyroku. Wpływy Zakonu Krzyżackiego w kurii oraz ustępstwa Krzyżaków wobec papieża w sprawie płacenia świętopietrza spowodowały zawieszenie wykonania wyroku. Jednak samo przekonanie o słusznych i prawach Polski do Pomorza zostało mocno zakorzenione. Wyrok ten stworzył dogodniejszy punkt wyjścia do rokowań i umożliwił zawarcie wieczystego pokoju z  Zakonem w Kaliszu cztery lata później. 

 

1343

 

Podpisany został pokój w Kaliszu. Pokój zawarty był na zasadach wyroku z Wyszehradu.

Kazimierz Wielki zdecydował się na zawarcie pokoju kompromisowego, wobec nie dostosowania się przez Zakon do wyroku z 1339 r. W myśl pokoju Polska odzyskiwała Kujawy, natomiast Pomorze Gdańskie Kazimierz Wielki ofiarowywał Zakonowi jako „wieczystą jałmużnę”. Jednocześnie nie zrzekał się praw do tej dzielnicy. Warunki pokoju kaliskiego przetrwały ponad 60 lat. Podkreślić należy, iż pomimo tego kompromisowego rozwiązania, nie rezygnowano całkowicie z utraconych ziem, które nadal uważano za część Korony Królestwa Polskiego. W ówczesnej sytuacji politycznej Polski pokój kaliski był dla niej korzystny. Zwracał on Polsce część utraconych ziem, a jednocześnie zabezpieczał północne granice i stwarzał podstawy prawne do ewentualnej w przyszłości, dalszej akcji rewindykacyjnej. Po pokoju kaliskim takie rewindykacje Kazimierz Wielki rozpoczął w kierunku Śląska.