Represje po Powstaniu Styczniowym - zabór pruski


1864, 7 lipca - 23 grudnia

 Proces 138 Polaków z Wielkopolski oskarżonych o udział w Powstaniu Styczniowym i zdradę stanu.

Skazano 38 osób, w tym 11 na karę śmierci. Wyroki śmierci były zaoczne, gdyż wszyscy skazani przebywali na emigracji.  Łącznie aresztowano kilkaset osób z Wielkopolski spośród 6-7 tys. ochotników, które brały udział w Powstaniu Styczniowym. Tych, których uznano za mniej winnych, sądzono przed sądami powiatowymi, dla pozostałych urządzono pokazowy proces w Berlinie. Objął on 138 oskarżonych i był w pełni jawny. Poza skazanymi zaocznie na karę śmierci wymierzono 27 wyroków kary więzienia od roku do dwóch lat, 45 osób uniewinniono, a 55 uwolniono od zarzutu zdrady stanu. Władze pruskie od początku wspomagały Rosjan w walce z powstaniem, aresztując członków formujących się na terenie ich zaboru zbrojnych oddziałów mających udawać się do Królestwa.

 

1865, 25 listopada

Zarządzenie władz pruskich nakazujące nauczycielom i duchowieństwu Prus Zachodnich nauczanie w języku niemieckim.

Wcześniej takie zarządzenie wydano już na Górnym Śląsku (14 II 1863), a następnie w Wielkopolsce (26 IV 1867 r.). Powyższe decyzje znosiły obowiązującą od 1842 r. zasadę, że o języku wykładowym w szkołach decyduje narodowość uczniów. Rozpoczynało to tym samym długotrwały proces germanizacji szkolnictwa w zaborze pruskim.